Obostrana upala pluća: simptomi, faktori rizika i značaj pravovremene reakcije
Upala pluća predstavlja ozbiljnu respiratornu infekciju koja može zahvatiti jedno ili oba plućna krila. Kada su upalnim procesom pogođena oba pluća, govori se o obostranoj pneumoniji, stanju koje najčešće ima težu kliničku sliku i zahtijeva pažljivo praćenje.
U javnosti je nedavno ponovo skrenuta pažnja na ovu bolest nakon vijesti da je jedan visoki državni zvaničnik hospitalizovan zbog komplikacija povezanih sa upalom pluća i postojećim hroničnim oboljenjima. Takve situacije podsjećaju koliko je važno pravovremeno prepoznati simptome i potražiti medicinsku pomoć bez odlaganja.
Važno je naglasiti da je ovaj tekst informativnog karaktera i ne može zamijeniti stručni medicinski savjet.
Šta je obostrana upala pluća?
Pneumonija je infekcija koja dovodi do upale plućnog tkiva. Kada infekcija zahvati oba plućna krila, smanjuje se funkcionalni kapacitet pluća, što otežava razmjenu kiseonika. Upravo zbog veće zahvaćene površine, simptomi su često izraženiji nego kod jednostrane upale pluća.
Težina bolesti zavisi od uzročnika infekcije, opšteg zdravstvenog stanja pacijenta, životne dobi, kao i prisustva hroničnih bolesti.
Tri važna simptoma na koja treba obratiti pažnju
Iako se klinička slika može razlikovati od osobe do osobe, određeni simptomi zahtijevaju hitnu medicinsku procjenu.
1. Kratak dah i otežano disanje
Osjećaj nedostatka vazduha, ubrzano disanje ili otežano disanje čak i pri blagom naporu mogu ukazivati na ozbiljno oštećenje plućne funkcije. Kod težih oblika pneumonije može doći do smanjenja nivoa kiseonika u krvi, što često zahtijeva bolničko liječenje i primjenu kiseoničke terapije.
2. Visoka temperatura i izražena slabost
Povišena tjelesna temperatura, praćena izraženom malaksalošću, zimicom i preznojavanjem, tipičan je znak infekcije. Ukoliko temperatura traje duže od nekoliko dana ili ne reaguje na uobičajene mjere snižavanja, potrebno je obratiti se ljekaru.
3. Bol u grudima i uporan kašalj
Bol u grudima koji se pojačava pri dubokom udahu ili kašlju može biti znak upale plućnog tkiva. Kašalj može biti suv ili produktivan, uz prisustvo sluzi, a nerijetko je praćen otežanim disanjem.
Ukoliko se navedeni simptomi pojave istovremeno, posebno kod osoba koje već imaju hronična oboljenja, pregled ne treba odlagati.
Ko je u povećanom riziku?
Pojedine grupe stanovništva imaju znatno veći rizik od razvoja težeg oblika pneumonije i mogućih komplikacija. To su:
-
osobe sa dijabetesom
-
pacijenti koji boluju od srčanih oboljenja
-
hronični plućni bolesnici, uključujući oboljele od astme i hronične opstruktivne bolesti pluća
-
starije osobe
-
osobe sa oslabljenim imunološkim sistemom
-
pušači
Kod navedenih pacijenata infekcija može brže napredovati, a oporavak može biti sporiji i složeniji.
Šta uzrokuje upalu pluća?
Upalu pluća mogu izazvati različiti mikroorganizmi — bakterije, virusi ili gljivice. Virusne infekcije češće zahvataju oba plućna krila, dok bakterijske infekcije mogu biti ograničene na jedan dio pluća, ali se u određenim slučajevima mogu i proširiti.
Tačan uzročnik utvrđuje se ljekarskim pregledom i dijagnostičkim procedurama, koje mogu uključivati laboratorijske analize krvi, rendgenski snimak pluća, kao i druge specifične testove.
Kako se liječi pneumonija?
Način liječenja zavisi od uzroka infekcije, težine kliničke slike i opšteg zdravstvenog stanja pacijenta. Terapija može uključivati:
-
primjenu antibiotika kod bakterijskih infekcija
-
antivirusne lijekove u određenim slučajevima virusne pneumonije
-
antifungalnu terapiju kod gljivičnih infekcija
-
mirovanje i adekvatan unos tečnosti
-
terapiju kiseonikom kod pacijenata sa smanjenim nivoom kiseonika u krvi
-
bolničko liječenje uz kontinuirani medicinski nadzor
Kod težih oblika obostrane upale pluća može biti neophodna intenzivna medicinska njega, posebno kada je disanje ozbiljno ugroženo ili su prisutne druge komplikacije.
Zašto je rana reakcija od presudnog značaja?
Pravovremeno prepoznavanje simptoma i blagovremen odlazak ljekaru mogu značajno smanjiti rizik od razvoja komplikacija. Posebnu pažnju treba obratiti na otežano disanje, naglo pogoršanje opšteg stanja, uporan visoki temperaturu ili bol u grudima.
Redovne kontrole, adekvatno liječenje hroničnih bolesti i mjere usmjerene na jačanje imuniteta mogu doprinijeti smanjenju rizika od težih respiratornih infekcija.
Briga o zdravlju počinje osluškivanjem signala koje nam organizam šalje. U slučaju pojave zabrinjavajućih simptoma, konsultacija sa zdravstvenim stručnjakom predstavlja najodgovorniji i najsigurniji korak.
